Skip to main content
Ook een inspirerend verhaal?
Deel mee
Leren
Terug naar overzicht Trauma-sensitief lesgeven

‘Onze leerkrachten weten wat er thuis speelt’

Op St. Paulus, een basisschool in een achterstandswijk in Heerlen, hebben de meeste kinderen veel aan hun hoofd. Met een traumasensitieve benadering creëren de leerkrachten een veilige basis waardoor de leerlingen zich toch goed ontwikkelen.

Iets anders aan hun hoofd dan school

‘Als ik me rot voel, ga ik altijd naar juf Gillian toe,’ vertelt Selena (12) uit groep 8. ‘We knuffelen even en ik vertel haar waarom ik verdrietig ben. Samen zoeken we dan een oplossing. Op andere scholen krijg je weleens straf als je lastig doet doordat je met je hoofd ergens anders bent. Of moet je alleen op de gang je werk doen. Hier gelukkig niet.’

Selena is een van de ongeveer 90 leerlingen op de basisschool St. Paulus in de wijk Passart in Heerlen-Noord. Een achterstandswijk met de bijbehorende problematiek: illegale wietplantages, vechtscheidingen, huiselijk geweld en vaders die ’s nachts door de politie van hun bed worden gelicht. Ook wonen er nogal wat statushouders. Logisch dat de kinderen hier vaak wel iets anders aan hun hoofd hebben dan school. ‘Dat uit zich in hun gedrag’, vertelt directeur Swen Schellings. ‘Ze kunnen moe zijn, onrustig, agressief of juist stil. Zestig procent van onze leerlingen heeft problemen.’

Een kind dat niet meedoet, dwingen we niet om zijn werk af te maken

Groot vertrouwen

Om goed onderwijs te kunnen geven, moet je de kinderen goed kennen: dat is het uitgangspunt van St. Paulus. Daarom richt de school zich in eerste instantie op een hechte band met de ouders – zij moeten zich veilig voelen. Schellings: ‘Doordat we hen ervan overtuigen dat onderwijs heel belangrijk is, werken ze goed mee. Is de relatie met de ouders in orde, dan gaat het op school met het kind meestal ook beter, merkt Schellings. ‘Goed onderwijs volgt dan vanzelf. Dat blijkt wel uit het predicaat ‘goed’ dat we vorig jaar van de Onderwijsinspectie kregen.

Niet de therapeut uithangen

De leerkrachten op St. Paulus snappen dat het hoofd van een kind soms vol zit met andere dingen dan school. Daarom werken ze trauma-sensitief: ze zijn zich bewust van de schadelijke effecten die ingrijpende ervaringen op kinderen kunnen hebben en handelen daarnaar. Zo biedt de school een veilige basis waar een leerling zichzelf kan zijn. ‘Vroeger kreeg een kind dat niet meedeed in de les misschien straf,’ vertelt Schellings. ‘Nu vragen we niet steeds wat er aan de hand is, maar laten hem even. We dwingen hem niet om zijn werk af te maken. Zeggen hooguit: ik ben er voor jou. Dan komt het kind vaak vanzelf wel naar je toe. Is er echt iets aan de hand, dan gaan we niet de therapeut uithangen. We verwijzen door naar een professional, uiteraard in overleg met de ouders.’ 

Verstopstoelen

Wie door de school loopt, ziet ze op de gang overal staan: eivormige stoelen met een soort rolklep, de ‘verstopstoelen’. Stuk voor stuk plekjes waar een kind zich even kan terugtrekken. Verder hangt in elke klas een emotiebord waar de leerlingen elke ochtend hun naamkaartje op kunnen hangen bij hoe ze zich die dag voelen, bijvoorbeeld prettig, boos, verdrietig, bang of zenuwachtig. ‘Gisteren hing ik mijn naam bij “verdrietig”,’ vertelt Shakira (9). ‘Ik miste mijn mama zo die sinds kort in de hemel is. De meester vroeg of ik naar hem toe zou komen als ik wilde praten. Dat vond ik fijn en dat heb ik ook gedaan. Je mag ook altijd een rustig plekje zoeken voor jezelf, bijvoorbeeld in de verstopstoelen. Maar dat doe ik eigenlijk nooit.’

Wat St. Paulus nog meer doet

  • Om gewenst gedrag te versterken en probleemgedrag te voorkomen, hanteert de school Schoolwide Positive Behaviour Support. Er zijn afspraken gemaakt over wat goed gedrag is en iedereen spreekt elkaar erop aan als het gedrag anders is. De kinderen weten hierdoor wat wel en niet mag.
  • De school doet mee aan Handle With Care een initiatief waarbij de politie de school inlicht als ze bij een gezin langs is geweest, bijvoorbeeld vanwege huiselijk geweld. Zo kan de leerkracht er rekening mee houden dat een kind iets naars heeft meegemaakt.

De uitgebreide versie van dit artikel verscheen in Augeo Magazine, editie 2, mei 2017.

andere items binnen dit thema